cách làm lẩu gà lá é

 cách làm lẩu gà lá é – món ăn đặc sản nổi tiếng của vùng Tây Nguyên (Đà Lạt, Phú Yên, Bình Định...), với hương vị cay nồng, thơm the the đặc trưng từ lá é, nước dùng ngọt thanh từ gà ta, kết hợp măng giòn, nấm béo và muối ớt lá é chấm đậm đà. Món này rất hợp cho những ngày se lạnh, tụ họp gia đình hoặc bạn bè.

Giới thiệu

Lẩu gà lá é là món ăn dân dã nhưng "gây nghiện" của miền Trung và Tây Nguyên Việt Nam. Lá é (một loại rau thơm họ húng, có tên khoa học Ocimum gratissimum, còn gọi là húng quế rừng hoặc é trắng) mang hương vị the the, cay nhẹ, thơm nồng đặc trưng, khác hẳn với lá é thông thường. Khi nấu lẩu, lá é không chỉ làm gia vị mà còn tạo nên mùi thơm quyến rũ, át mùi tanh của gà, giúp nước dùng ngọt thanh tự nhiên mà không cần bột ngọt nhiều.

Món lẩu này thường dùng gà ta thả vườn (gà ri, gà đồi) để thịt săn chắc, ngọt đậm, kết hợp măng tươi (hoặc măng chua), nấm bào ngư, ớt xiêm xanh cho vị cay tê đầu lưỡi. Ăn kèm bún tươi, chấm muối rang lá é ớt – vừa nóng hổi, vừa đậm đà, vừa lạ miệng. Ở Đà Lạt hay Phú Yên, lẩu gà lá é là món "must-try" vào mùa mưa, giúp ấm bụng và xua tan cái lạnh. Dù nguyên liệu đơn giản, nhưng để nấu ngon chuẩn vị cần khéo léo trong khâu ướp và điều chỉnh lá é để không bị đắng hoặc mất mùi.

Chuẩn bị nguyên liệu

Để nấu nồi lẩu gà lá é cho 4-6 người ăn (ăn no, có thể ăn 2 bữa), bạn cần chuẩn bị:

• Gà ta: 1,2 – 1,6 kg (ưu tiên gà thả vườn hoặc gà ri, thịt săn, da vàng, không dùng gà công nghiệp vì dễ tanh và nhạt). Chọn gà sống hoặc tươi, có thể mua nguyên con rồi chặt miếng.
• Lá é: 300 – 500g (lá tươi, non, màu xanh đậm, thơm nồng. Nhặt lấy lá và đọt non, phần cọng dày để riêng nấu nước dùng).
• Măng tươi (hoặc măng chua): 500 – 800g (măng củ hoặc măng tre, luộc sơ để khử độc và bớt hăng).
• Nấm: 300 – 500g (nấm bào ngư nâu, nấm rơm, nấm đông cô tùy thích, tạo độ béo và ngọt).
• Ớt xiêm xanh (ớt sừng hoặc ớt hiểm): 20 – 50g (tùy độ cay, giã nhuyễn một phần để ướp và nấu).
• Sả: 5 – 8 cây (đập dập, cắt khúc).
• Hành tím: 4 – 6 củ (băm nhuyễn).
• Tỏi: 5 – 8 tép (băm nhuyễn).
• Gừng: 1 củ nhỏ (đập dập, để khử tanh).
• Gia vị ướp gà:
  • Nước mắm ngon: 3 – 4 muỗng canh.
  • Muối hạt: 1 – 2 muỗng cà phê.
  • Đường (hoặc đường phèn): 1 – 2 muỗng canh.
  • Hạt nêm (hoặc bột ngọt): 1 muỗng cà phê.
  • Tiêu xay: 1 muỗng cà phê.
• Ăn kèm:
  • Bún tươi hoặc mì gói/mì gạo: 1 – 1,5 kg.
  • Rau sống: Rau muống bào, cải xanh, hoa chuối... (tùy chọn).
  • Chấm: Muối rang + lá é + ớt giã (hoặc muối ớt chanh).
• Khác: Dầu ăn 2 – 3 muỗng canh, chanh tươi 1 – 2 quả (khử tanh), nước dừa tươi hoặc nước lọc (khoảng 2 – 3 lít để nấu nước lẩu).

Lưu ý: Lá é là "linh hồn" món ăn, nên mua loại tươi, thơm mạnh. Nếu lá é ít, có thể bổ sung lá giang hoặc lá quế cho thơm.

Cách làm

Bước 1: Sơ chế nguyên liệu

• Gà: Rửa sạch, nhổ lông tơ còn sót. Chà xát gà với muối hạt + giấm/gừng/chanh tươi để khử mùi tanh, rửa lại nhiều lần bằng nước sạch. Để ráo, chặt miếng vừa ăn (khoảng 4-5 cm, giữ nguyên đùi, cánh cho đẹp).
• Lá é: Nhặt lấy lá non và đọt, rửa sạch, để ráo. Phần cọng dày cắt khúc 5-7 cm, giữ lại nấu nước dùng. Lấy khoảng 50-100g lá non + ớt xiêm xanh giã nhuyễn (chia làm 2 phần: 1 phần ướp gà, 1 phần trộn muối chấm).
• Măng: Cắt khúc hoặc thái lát mỏng, ngâm nước muối loãng 20-30 phút. Đun sôi nước, cho măng vào luộc 10-15 phút để khử độc và bớt hăng, vớt ra rửa sạch, để ráo.
• Nấm: Rửa sạch, cắt bỏ gốc, để nguyên hoặc xé sợi.
• Sả, hành, tỏi: Đập dập sả cắt khúc; băm nhuyễn hành tím, tỏi.

Bước 2: Ướp gà

• Cho gà vào tô lớn, thêm phần lá é + ớt giã nhuyễn, sả băm, hành tím băm, tỏi băm.
• Nêm: 3-4 muỗng canh nước mắm, 1 muỗng cà phê muối, 1-2 muỗng canh đường, 1 muỗng cà phê hạt nêm, tiêu xay.
• Trộn đều tay, bóp nhẹ để thấm. Ướp ít nhất 30 phút (tốt nhất 1-2 giờ hoặc để tủ lạnh qua đêm để gà ngấm vị, thịt mềm ngọt).

Bước 3: Xào gà và nấu nước lẩu

• Bắc nồi (nồi đất hoặc nồi inox lớn) lên bếp, cho 2-3 muỗng canh dầu ăn đun nóng.
• Phi thơm hành tím, tỏi băm, sả đập dập còn lại.
• Cho gà đã ướp vào xào lửa vừa đến khi thịt săn lại, da vàng nhẹ (khoảng 5-7 phút), giúp gà thơm và nước dùng đậm đà hơn.
• Đổ nước (nước dừa tươi hoặc nước lọc) ngập mặt gà (khoảng 2-3 lít). Thêm phần cọng lá é và sả khúc để dậy mùi.
• Đun sôi lửa lớn, vớt bọt trắng nổi lên để nước trong. Hạ lửa nhỏ, ninh gà khoảng 30-45 phút đến khi thịt mềm, vừa chín tới (không ninh quá lâu kẻo nát).
• Nêm nếm lại: Thêm nước mắm, đường, hạt nêm cho vừa miệng (vị mặn ngọt thanh, cay nhẹ). Thêm ớt xiêm xanh nguyên quả hoặc giã để tăng độ cay.

Bước 4: Hoàn thiện và ăn lẩu

• Khi gà mềm, cho măng luộc và nấm vào, đun sôi nhẹ 5-10 phút để ngấm vị.
• Cuối cùng, cho phần lá é non vào (chỉ nhúng sơ 1-2 phút trước khi ăn để giữ màu xanh và mùi thơm, tránh nấu lâu bị xỉn và đắng).
• Bắc nồi lẩu lên bếp gas mini hoặc bếp từ, ăn nóng. Nhúng bún, rau sống, lá é tươi vào nước lẩu sôi.
• Chấm: Rang muối hạt khô, trộn với lá é + ớt giã nhuyễn + chút đường, chấm gà và rau rất "đỉnh".

Kinh nghiệm & mẹo hay

1. Chọn gà ngon: Gà ta thả vườn là tốt nhất – thịt săn, ngọt tự nhiên, không tanh. Tránh gà công nghiệp vì dễ nhạt và dai.
2. Khử tanh hiệu quả: Chà xát gà với muối + chanh/giấm/gừng, ướp lá é + ớt từ sớm để át mùi tanh hoàn toàn.
3. Lá é – bí quyết chính: Không cho hết lá é vào nấu lâu, chỉ dùng cọng nấu nước dùng, lá non nhúng sơ khi ăn. Lượng vừa phải (quá nhiều sẽ đắng, quá ít mất mùi đặc trưng).
4. Nước lẩu trong, ngọt: Vớt bọt thường xuyên, ninh lửa nhỏ, dùng nước dừa tươi thay nước lọc để ngọt thanh tự nhiên.
5. Độ cay: Ớt xiêm xanh tạo vị cay tê đầu lưỡi đặc trưng Tây Nguyên. Có thể thêm sa tế ớt nếu thích cay nồng hơn.
6. Măng giòn: Luộc sơ măng trước để khử độc, xào nhẹ với dầu và gia vị trước khi cho vào lẩu sẽ thơm và giòn hơn.
7. Muối chấm: Muối rang khô + lá é + ớt giã là "linh hồn" – chấm gà, măng, nấm ăn là ghiền.
8. Biến tấu: Thêm lá giang cho chua nhẹ, hoặc dùng gà ác để bổ dưỡng. Nếu nấu nhiều, có thể hầm gà trước, để nguội rồi hâm lại khi ăn.
9. Bảo quản: Nấu xong để nguội, cho vào tủ lạnh dùng được 2-3 ngày. Khi hâm lại, thêm lá é tươi để giữ mùi thơm.

Áp dụng đúng các mẹo trên, nồi lẩu gà lá é của bạn sẽ thơm nồng, nước ngọt đậm đà, thịt gà mềm ngọt, lá é the the cay cay – chuẩn vị Tây Nguyên khiến cả nhà "hít hà" không ngớt.

Từ khóa tìm kiếm

cách làm lẩu gà lá é, lẩu gà lá é chuẩn vị Tây Nguyên, lẩu gà lá é Đà Lạt, lẩu gà lá é Phú Yên, cách nấu lẩu gà lá é ngon, lẩu gà lá é thơm không tanh, nguyên liệu lẩu gà lá é, bí quyết nấu lẩu gà lá é, lẩu gà lá é ăn kèm muối ớt, món lẩu đặc sản miền Trung.

Tag

#lảugàláé #lảugà #láé #ẩmthựctâynguyên #ẩmthựcmiềntrung #đàlạt #phúyên #mónngon #lẩunóng #ẩmthựcViệtNam #nấuănngon #bếpnhà #mónđặcsản #lẩugàláéchuẩnvị #ngonmiệng