cách nấu canh bún

 cách nấu canh bún – món ăn dân dã, đậm đà chuẩn vị miền Bắc (đặc biệt Hà Nội và các tỉnh phía Bắc), thường được gọi là canh bún riêu cua hoặc canh bún thập cẩm. Món này có nước dùng chua ngọt thanh từ riêu cua, cà chua, mẻ/giấm, ngọt đậm từ xương ninh và topping phong phú như đậu phụ chiên, huyết heo, rau muống bào giòn. Ăn kèm bún tươi, mắm tôm pha tỏi ớt chanh – vừa nóng hổi, vừa ngon miệng, rất hợp ngày se lạnh hoặc bữa cơm gia đình.

Giới thiệu

Canh bún là món ăn truyền thống của người Hà Nội và miền Bắc, thường xuất hiện trong các quán vỉa hè, hàng rong hoặc bữa cơm nhà. Không phải bún nước lèo miền Tây, canh bún miền Bắc nổi bật với nước dùng trong, vị chua nhẹ từ mẻ hoặc giấm gạo, ngọt thanh từ riêu cua đồng nổi bồng bềnh, màu đỏ cam đẹp mắt từ cà chua và gạch cua. Topping đa dạng: đậu phụ chiên giòn, huyết heo, thịt băm viên, rau muống bào, cà chua, hành lá – tạo nên tô canh bún no bụng, bổ dưỡng, giàu đạm và vitamin.

Món này dễ làm tại nhà nhưng đòi hỏi khéo léo trong khâu đánh riêu cua nổi đẹp, nước dùng trong không tanh. Ở Hà Nội, canh bún thường ăn với mắm tôm pha chua cay, rau sống và chanh tươi – vừa thanh đạm, vừa kích thích vị giác. Thời gian chuẩn bị và nấu khoảng 90-120 phút, phù hợp cho 4-6 người ăn no.

Chuẩn bị nguyên liệu

Để nấu canh bún chuẩn vị miền Bắc cho 4-6 tô lớn:

• Cua đồng: 1-1.5 kg (cua tươi, càng chắc, nhiều gạch. Chọn cua sống để riêu ngon, không tanh).
• Xương heo/sườn non (hoặc giò heo): 500-800g (để ninh nước dùng ngọt thanh).
• Thịt heo xay (làm viên): 200-300g (nạc vai hoặc nạc mông).
• Tôm khô: 50-100g (ngâm nước ấm để làm riêu và tăng vị ngọt).
• Đậu phụ: 3-4 miếng (cắt vuông, chiên vàng giòn).
• Huyết heo (tùy chọn): 300-500g (luộc chín, cắt miếng).
• Cà chua: 4-5 quả (chín đỏ, bổ múi cau).
• Mẻ (hoặc giấm gạo/dấm bỗng): 3-4 muỗng canh (tạo vị chua đặc trưng miền Bắc).
• Gạch cua (hoặc màu gạch tôm): 50-100g (để chưng màu và thơm).
• Rau ăn kèm: Rau muống bào (500g), giá đỗ, hành lá, ngò gai, rau thơm.
• Gia vị:
  • Nước mắm ngon: 4-5 muỗng canh.
  • Mắm tôm: 1-2 muỗng canh (pha chấm).
  • Đường phèn/đường trắng: 2-3 muỗng canh.
  • Muối, bột ngọt/hạt nêm: vừa đủ.
  • Tiêu xay: 1 muỗng cà phê.
  • Hành tím, tỏi: 5-6 củ hành + 4-5 tép tỏi (băm nhuyễn).
  • Dầu ăn/mỡ heo: 3-4 muỗng canh (phi thơm và chiên đậu).
• Bún: Bún tươi sợi to: 1-1.5 kg (hoặc bún khô luộc chín).

Lưu ý: Cua đồng tươi là yếu tố quyết định – riêu sẽ nổi bồng bềnh, nước dùng thơm ngon. Mẻ dùng loại truyền thống để vị chua thanh, không gắt.

Cách làm

Bước 1: Sơ chế cua và đánh riêu

• Rửa cua sạch, tách mai, bỏ yếm, giã/xay nhuyễn (gồm thịt, gạch, vỏ).
• Lọc nước cua qua rây hoặc vải sạch, giữ phần bã riêng.
• Đun sôi nước cua lọc, thêm chút muối + mẻ/giấm để riêu nổi lên. Khi riêu nổi thành lớp vàng óng, vớt nhẹ tay ra tô (không đảo mạnh kẻo vỡ).
• Phần bã cua: Xào với hành tím băm, tỏi băm, gạch cua, nêm nước mắm, mẻ cho thơm. Đây là phần "gạch cua xào" để nêm nước dùng.

Bước 2: Ninh nước dùng

• Chần xương heo/sườn với nước sôi + gừng để khử mùi, rửa sạch.
• Ninh xương với 3-4 lít nước khoảng 1-1.5 giờ lửa nhỏ, vớt bọt thường xuyên để nước trong.
• Phi thơm hành tím, tỏi băm với dầu ăn/mỡ heo, cho cà chua vào xào mềm.
• Thêm gạch cua xào và bã cua xào vào đảo đều.
• Đổ hỗn hợp vào nồi nước xương đang sôi, nêm nước mắm, đường, muối, mẻ/giấm cho vừa miệng (vị chua ngọt mặn cân bằng, đậm đà).
• Nêm mắm tôm pha loãng (1/4 muỗng cà phê) để tăng vị đặc trưng miền Bắc.

Bước 3: Làm topping và hoàn thiện

• Thịt heo xay: Nêm tiêu, bột ngọt, hành phi, viên tròn, luộc chín hoặc chiên sơ.
• Đậu phụ: Cắt vuông, chiên vàng giòn.
• Huyết heo: Luộc chín, cắt miếng.
• Rau muống: Bào sợi mỏng, trụng nước sôi + chút dầu ăn để xanh giòn.
• Cho riêu cua nổi vào nồi nước dùng (riêu nổi đẹp là thành công), đun sôi nhẹ.
• Thêm đậu phụ chiên, huyết, viên thịt vào ninh 5-10 phút để ngấm vị.

Bước 4: Ăn canh bún

• Chan nước dùng nóng vào tô bún, xếp topping: riêu cua, đậu phụ, huyết, rau muống bào, cà chua.
• Rắc hành lá, ngò gai, tiêu xay lên trên.
• Pha mắm tôm chấm: Mắm tôm + tỏi ớt băm + chanh + đường + chút nước dùng – chấm rau và topping ăn là "nghiện".

Tô canh bún hoàn thiện có màu đỏ cam hấp dẫn, riêu nổi bồng bềnh, nước dùng chua ngọt thanh, thơm lừng.

Kinh nghiệm & mẹo hay

1. Riêu cua nổi đẹp: Dùng mẻ/giấm khi đun nước cua, không đảo mạnh, vớt nhẹ. Thêm chút bột năng pha loãng nếu riêu khó nổi.
2. Nước dùng trong, không tanh: Vớt bọt kỹ, dùng xương tươi chần sơ. Ninh lửa nhỏ, không đun sôi mạnh.
3. Vị chua ngọt chuẩn miền Bắc: Cân bằng mẻ/giấm với đường và cà chua. Không cho quá nhiều mẻ kẻo chua gắt.
4. Rau muống xanh giòn: Trụng với chút dầu ăn trong nước sôi, vớt ngay ra nước lạnh.
5. Mắm tôm pha ngon: Pha mắm tôm + tỏi ớt + chanh + đường + chút nước dùng – chấm là "đỉnh cao" món canh bún.
6. Biến tấu: Thêm giò heo, chả cá, nấm rơm cho phong phú. Nếu thích cay, thêm ớt bột hoặc sa tế.
7. Bảo quản: Nấu xong để nguội, tủ lạnh dùng 1-2 ngày. Hâm lại lửa nhỏ, thêm riêu và rau tươi.
8. Ăn không ngấy: Ăn kèm nhiều rau sống, vắt chanh tươi để cân bằng vị béo từ cua.

Áp dụng đúng, tô canh bún nhà làm sẽ thơm ngon, đậm đà như quán Hà Nội cổ truyền.

Từ khóa tìm kiếm

cách nấu canh bún, canh bún riêu cua miền Bắc, canh bún chuẩn vị Hà Nội, cách làm canh bún ngon tại nhà, canh bún cua đồng, bí quyết canh bún riêu nổi đẹp, canh bún thập cẩm, món canh bún ăn kèm mắm tôm, cách nấu nước dùng canh bún không tanh, canh bún dân dã miền Bắc.

Tag

#canhbún #canhbúnriêucua #canhbúnHàNội #ẩmthựcmiềnBắc #mónngonHàNội #ẩmthựcViệtNam #nấuănngon #bếpnhà #canh