sơ cấp nghề

 

Khái niệm chính thức theo pháp luật Việt Nam (cập nhật 2026)

Theo Luật Giáo dục nghề nghiệp 2025 (số 124/2025/QH15):

• Chương trình đào tạo trình độ sơ cấp nhằm trang bị cho người học năng lực thực hiện, giải quyết các công việc cơ bản của một nghề.
• Thời gian đào tạo: từ 03 tháng đến dưới 01 năm học, nhưng phải đảm bảo thời gian thực học tối thiểu 300 giờ (đối với người có trình độ THCS trở lên). Có thể ngắn hơn (dưới 3 tháng) trong một số chương trình đào tạo cấp tốc, đặc biệt cho lao động nông thôn hoặc đối tượng chính sách.
• Mục tiêu: Tập trung vào thực hành (thường chiếm 70-80% thời lượng), giúp người học đi làm ngay sau khi hoàn thành, không đòi hỏi kiến thức lý thuyết sâu.
• Sau khi hoàn thành và đủ điều kiện, người học được cấp chứng chỉ sơ cấp nghề (hoặc chứng nhận hoàn thành) do cơ sở đào tạo có thẩm quyền cấp, có giá trị pháp lý lâu dài và được xếp loại (Trung bình, Khá, Giỏi, Xuất sắc).

Đối tượng phù hợp học sơ cấp nghề

• Người từ 15 tuổi trở lên, có sức khỏe phù hợp với nghề.
• Không yêu cầu trình độ học vấn cao: Phù hợp với người chưa tốt nghiệp THCS, lao động phổ thông, lao động nông thôn, người khuyết tật, phụ nữ, người dân tộc thiểu số, người bị thu hồi đất, ngư dân, lao động mất việc do dịch bệnh/biến đổi khí hậu, thanh niên hoàn thành nghĩa vụ quân sự...
• Người cần học nhanh để đi làm, hoặc bổ sung kỹ năng nghề cho công việc hiện tại.

Nội dung và phương pháp đào tạo

• Nội dung chính: Kiến thức cơ bản về nghề + kỹ năng thực hành chuyên sâu (ví dụ: sửa chữa máy tính, tin học văn phòng, kế toán doanh nghiệp, cắt tóc, nấu ăn, may mặc, hàn điện, lái xe, an toàn lao động...).
• Kiến thức bổ trợ (theo Thông tư 32/2021/TT-BLĐTBXH và các quy định mới): Khoa học xã hội/tự nhiên liên quan nghề, pháp luật GDNN, việc làm sau tốt nghiệp, kỹ năng mềm (giao tiếp, quản lý bản thân, làm việc nhóm, an toàn lao động).
• Phương pháp: Học đi đôi với hành, thực hành tại xưởng/thực địa, đào tạo vừa làm vừa học, đào tạo từ xa/tự học có hướng dẫn (đang phát triển mạnh).
• Các nghề phổ biến: Tin học văn phòng, sửa chữa máy tính, kỹ thuật hàn, nấu ăn, pha chế, may thời trang, lái xe hạng B/C, an toàn vệ sinh lao động, nghề nông nghiệp công nghệ cao...

Lợi ích của việc học sơ cấp nghề

• Thời gian ngắn → đi làm nhanh, kiếm thu nhập sớm.
• Chi phí thấp (nhiều chương trình miễn phí hoặc hỗ trợ 100% cho đối tượng chính sách).
• Chứng chỉ có giá trị pháp lý, dùng để xin việc (nhiều doanh nghiệp yêu cầu chứng chỉ sơ cấp cho vị trí cơ bản).
• Có thể liên thông lên trung cấp, cao đẳng (theo lộ trình mới từ 2026).
• Hỗ trợ chính sách: Miễn giảm học phí, hỗ trợ ăn ở, công cụ học tập (theo Quyết định 46/2015/QĐ-TTg và các chương trình mới).
• Tăng cơ hội việc làm: Nhiều lao động nông thôn chuyển nghề phi nông nghiệp thành công.

Thực trạng và định hướng 2026

• Năm 2026, Việt Nam đẩy mạnh đào tạo sơ cấp (đặc biệt dưới 3 tháng) cho lao động nông thôn, đối tượng chính sách. Ví dụ:
  • Hà Nội: Đào tạo cho hơn 17.000 lao động (8.890 nghề phi nông nghiệp + 8.190 nghề nông nghiệp).
  • Chương trình quốc gia: Đổi mới nâng cao chất lượng đào tạo nghề nông thôn đến 2030 (Quyết định 328/QĐ-TTg 2026), ưu tiên sơ cấp cho người có công, hộ nghèo, dân tộc thiểu số...
• Nhiều trường cao đẳng, trung tâm (như Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp, các trung tâm an toàn lao động) chiêu sinh liên tục năm 2026 với các lớp ngắn hạn.

Tóm lại, sơ cấp nghề là "cửa ngõ" nhanh chóng để có nghề, có việc làm ổn định, phù hợp với người cần kỹ năng thực tế ngay lập tức. Nếu bạn đang cân nhắc học nghề nào (ví dụ: tin học, nấu ăn, sửa chữa...), hoặc ở TP.HCM/Hà Nội, mình có thể gợi ý cơ sở đào tạo uy tín, nghề hot dễ xin việc, hoặc cách đăng ký hỗ trợ miễn phí nhé! Bạn quan tâm lĩnh vực nghề nào?