ROI kế hoạch đào tạo tại doanh nghiệp

 ROI CỦA KẾ HOẠCH ĐÀO TẠO TẠI DOANH NGHIỆP

ROI (Return on Investment) là chỉ số đo lường lợi tức đầu tư cho các chương trình đào tạo nhân sự. Trong bối cảnh doanh nghiệp Việt Nam, ROI giúp chứng minh rằng chi phí đào tạo không phải là "chi phí" mà là khoản đầu tư sinh lời, thuyết phục lãnh đạo cấp cao tiếp tục hỗ trợ ngân sách.

Tại sao cần tính ROI cho kế hoạch đào tạo?

• Chứng minh giá trị: Lãnh đạo thường hỏi: "Đào tạo tốn bao nhiêu tiền, mang lại lợi ích gì cụ thể?"
• Tối ưu hóa nguồn lực: Xác định chương trình nào hiệu quả để ưu tiên hoặc cải thiện.
• Tăng uy tín bộ phận nhân sự: Chuyển từ "bộ phận tốn kém" sang "bộ phận tạo giá trị".
• Cải thiện liên tục: Biết ROI thấp → điều chỉnh nội dung, hình thức hoặc hỗ trợ sau đào tạo.

Theo các nguồn phổ biến ở Việt Nam (Gitiho, Acabiz, Phillips ROI), ROI đào tạo thường được đo bằng mô hình mở rộng của Kirkpatrick (cấp 4: Kết quả kinh doanh) hoặc mô hình Phillips ROI.

Công thức tính ROI cơ bản

Công thức phổ biến nhất (Phillips ROI và các nguồn Việt Nam):

ROI (%) = [(Lợi ích thu được - Chi phí đào tạo) / Chi phí đào tạo] × 100

• Lợi ích thu được (Net Benefits): Giá trị tài chính từ kết quả cải thiện sau đào tạo (tăng doanh thu, giảm chi phí, tiết kiệm thời gian...).
• Chi phí đào tạo: Tổng chi phí trực tiếp + gián tiếp.

ROI dương (> 0%): Đầu tư có lời (ví dụ: ROI 150% nghĩa là mỗi 1 đồng chi ra mang về 2,5 đồng lợi ích). ROI > 100%: Rất tốt (lợi ích gấp đôi chi phí). ROI âm: Chương trình không hiệu quả về mặt tài chính.

Các bước tính ROI chi tiết

1. Xác định chi phí đào tạo (Training Costs) Bao gồm:
   • Chi phí trực tiếp: Học phí giảng viên, thuê địa điểm, tài liệu, phần mềm e-learning, ăn uống, di chuyển.
   • Chi phí gián tiếp: Lương trong giờ học (nếu đào tạo trong giờ làm), chi phí cơ hội (thời gian nhân viên không làm việc), chi phí quản lý chương trình (nhân sự HR chuẩn bị). Ví dụ: Khóa đào tạo bán hàng cho 20 nhân viên: Tổng chi phí = 150 triệu VND (học phí 80 triệu + lương giờ học 40 triệu + tài liệu/di chuyển 30 triệu).
2. Xác định lợi ích thu được (Benefits)
   • Lợi ích hữu hình (dễ đo lường): Tăng doanh số, giảm lỗi sản xuất, giảm thời gian xử lý công việc, giảm tỷ lệ nghỉ việc, giảm chi phí tuyển dụng mới.
   • Lợi ích vô hình (khó đo hơn): Tăng sự hài lòng nhân viên/khách hàng, cải thiện văn hóa tổ chức (có thể quy đổi gián tiếp). Ví dụ: Sau đào tạo bán hàng:
   • Doanh số tăng thêm 500 triệu VND/tháng (do kỹ năng tốt hơn).
   • Giảm tỷ lệ nghỉ việc từ 15% xuống 8% → tiết kiệm 200 triệu chi phí tuyển dụng/năm. → Tổng lợi ích: 700 triệu VND (trong 6 tháng đầu).
3. Tính toán ROI = [(700 triệu - 150 triệu) / 150 triệu] × 100 = (550 / 150) × 100 = 366.67% → Mỗi 1 đồng chi đào tạo mang về hơn 4,66 đồng lợi ích.
4. Điều chỉnh và phân tích
   • Sử dụng dữ liệu trước/sau đào tạo (pre/post comparison).
   • Loại trừ yếu tố khác ảnh hưởng (ví dụ: tăng doanh số do thị trường tốt lên).
   • Thời gian đo: Thường 3–12 tháng sau đào tạo, tùy kỹ năng (bán hàng nhanh hơn lãnh đạo).

Ví dụ thực tế đơn giản (dựa trên doanh nghiệp Việt Nam)

Chương trình đào tạo kỹ năng bán hàng cho 15 nhân viên kinh doanh

• Chi phí: 120 triệu (giảng viên + tài liệu + lương giờ học).
• Lợi ích:
  • Doanh số tăng 400 triệu trong 6 tháng đầu (do kỹ năng đàm phán tốt hơn).
  • Giảm thời gian xử lý đơn hàng 20% → tiết kiệm 80 triệu chi phí vận hành.
• Net Benefit = 480 triệu.
• ROI = [(480 - 120) / 120] × 100 = 300% (rất tốt).

Mẹo áp dụng ROI trong doanh nghiệp Việt Nam

• Bắt đầu với chương trình nhỏ, dễ đo lường (bán hàng, chăm sóc khách hàng) trước khi mở rộng.
• Kết hợp mô hình Kirkpatrick (cấp 1–4) để có dữ liệu hỗ trợ ROI.
• Sử dụng công cụ: Google Sheets/Excel để tính, hoặc phần mềm LMS (Acabiz, Gitiho) có tính năng theo dõi ROI.
• Trình bày cho lãnh đạo: Không chỉ con số %, mà kèm câu chuyện (case study trước/sau) để dễ thuyết phục.
• Nếu ROI thấp: Phân tích nguyên nhân (thiếu hỗ trợ áp dụng, nội dung không phù hợp) để cải thiện chương trình sau.

Nếu bạn có dữ liệu cụ thể về một chương trình đào tạo (chi phí, lợi ích ước tính), tôi có thể giúp tính ROI chi tiết hơn! Bạn đang muốn tính cho chương trình nào cụ thể không?