Nghề Giao Hàng

 

Nghề Giao Hàng

Nghề giao hàng, hay còn gọi là shipper, đang trở thành một trong những nghề nghiệp phổ biến và linh hoạt nhất trong nền kinh tế số tại Việt Nam. Với sự bùng nổ của thương mại điện tử và dịch vụ giao nhận, nghề này không chỉ mang lại thu nhập ổn định mà còn phù hợp với nhiều đối tượng lao động. Bài viết này sẽ khám phá sâu về nghề giao hàng, tập trung vào phần giới thiệu, các ngành học phù hợp, yêu cầu cần thiết và cơ hội việc làm, nhằm cung cấp cái nhìn toàn diện cho những ai đang quan tâm hoặc dự định tham gia lĩnh vực này.

Giới thiệu Về Nghề Giao Hàng

Nghề giao hàng có nguồn gốc từ sự phát triển của logistics và vận tải, nhưng thực sự bùng nổ trong những năm gần đây nhờ công nghệ. Shipper là người chịu trách nhiệm vận chuyển hàng hóa từ người gửi đến người nhận, đóng vai trò trung gian quan trọng trong chuỗi cung ứng. Ban đầu, nghề này chủ yếu liên quan đến vận chuyển truyền thống, nhưng với sự ra đời của các ứng dụng như Grab, Gojek, Shopee Food và Now, shipper đã trở thành một phần của gig economy – nền kinh tế chia sẻ việc làm linh hoạt.

Ở Việt Nam, nghề giao hàng bắt đầu phổ biến từ khoảng năm 2015, khi thương mại điện tử phát triển mạnh mẽ. Theo báo cáo của We Are Social, Việt Nam có hơn 70 triệu người dùng internet, dẫn đến nhu cầu giao nhận hàng hóa tăng vọt. Đến năm 2023, số lượng shipper ước tính lên đến hàng trăm nghìn người, đặc biệt tại các thành phố lớn như Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh. Nghề này không chỉ giao hàng hóa mà còn bao gồm giao thức ăn, tài liệu, và thậm chí là hàng hóa lớn qua xe tải.

Tầm quan trọng của nghề giao hàng nằm ở việc hỗ trợ kinh tế số. Shipper là "cầu nối" giữa người bán và người mua, đảm bảo hàng hóa đến tay khách hàng nhanh chóng, an toàn. Trong đại dịch COVID-19, vai trò của họ càng nổi bật khi nhu cầu giao hàng tận nơi tăng gấp đôi, góp phần duy trì hoạt động kinh tế. Các loại shipper phổ biến bao gồm: shipper tự do (làm việc độc lập, không giờ giấc cố định), shipper bán tự do (kết hợp với các nền tảng), shipper công nghệ (làm việc qua app như Grab), và shipper chuyên nghiệp (làm cho công ty vận chuyển như GHN, GHTK).

Công việc hàng ngày của shipper bao gồm nhận đơn hàng qua app hoặc trực tiếp, kiểm tra hàng hóa, lập lộ trình tối ưu, giao hàng và thu tiền (nếu có COD – thanh toán khi nhận hàng). Tuy nhiên, nghề này cũng đối mặt với thách thức như thời tiết xấu, tắc đường và rủi ro tai nạn. Dù vậy, với sự phát triển của công nghệ như GPS và AI tối ưu lộ trình, nghề giao hàng đang ngày càng chuyên nghiệp hóa, góp phần vào GDP quốc gia qua ngành logistics.

Học Ngành Gì Để Trở Thành Shipper

Nghề giao hàng không yêu cầu bằng cấp cao hay chuyên môn cụ thể, vì vậy không nhất thiết phải học một ngành nào đó để tham gia. Tuy nhiên, nếu muốn phát triển lâu dài trong lĩnh vực logistics, học các ngành liên quan sẽ cung cấp nền tảng vững chắc. Ngành Logistics và Quản lý Chuỗi Cung Ứng là lựa chọn hàng đầu, giúp hiểu về quy trình vận chuyển, kiểm soát hàng hóa và tối ưu hóa lộ trình. Các trường như Đại học Ngoại Thương, Đại học Kinh tế Quốc dân hoặc Cao đẳng FPT Polytechnic có chương trình đào tạo này, kéo dài 3-4 năm, bao gồm các môn như Quản lý Vận tải, Kỹ thuật Logistics và Công nghệ Thông tin trong Chuỗi Cung Ứng.

Ngoài ra, ngành Kinh doanh hoặc Quản trị Kinh doanh có thể hữu ích để hiểu về thị trường và quản lý đơn hàng. Đối với những ai muốn làm shipper chuyên nghiệp, học ngắn hạn về Kỹ năng Lái xe An toàn hoặc Sử dụng Công nghệ Di động qua các khóa trực tuyến trên Coursera hoặc các trung tâm dạy nghề là đủ. Thực tế, nhiều shipper có bằng cử nhân hoặc thạc sĩ từ các ngành khác vẫn chọn nghề này vì tính linh hoạt và thu nhập cao. Ví dụ, một thạc sĩ triết học có thể làm shipper để kiếm sống trong khi thất nghiệp.

Chương trình học logistics thường bao gồm thực tập tại các công ty vận chuyển, giúp tích lũy kinh nghiệm thực tế. Tuy nhiên, đối với shipper tự do hoặc công nghệ, kỹ năng thực tế như thông thạo đường sá quan trọng hơn bằng cấp. Không cần bằng đại học, nhưng học thêm về an toàn giao thông và quản lý thời gian sẽ giúp nổi bật.

Yêu Cầu Để Trở Thành Shipper

Để trở thành shipper, yêu cầu cơ bản không cao, tập trung vào sức khỏe và kỹ năng thực tế. Trước hết, cần có sức khỏe tốt để chịu nắng mưa, di chuyển liên tục và đối mặt với tắc đường. Phương tiện di chuyển như xe máy là bắt buộc, kèm bằng lái xe hợp lệ và giấy tờ xe đầy đủ.

Kỹ năng chuyên môn bao gồm thông thạo đường sá, sử dụng Google Maps và app giao hàng. Kỹ năng giao tiếp tốt để xử lý khách hàng, kiểm tra hàng hóa và thu tiền COD. Phẩm chất cá nhân như trung thực, cẩn thận, chịu khó và nhanh nhẹn là yếu tố then chốt. Không yêu cầu bằng cấp, nhưng một số công ty đòi hỏi lý lịch sạch và độ tuổi từ 18-50.

Trang bị cần thiết: điện thoại thông minh, giỏ đựng hàng, phụ kiện chống nắng và bình nước. Hồ sơ xin việc đơn giản: CMND, sơ yếu lý lịch và ảnh. Thách thức là xử lý tình huống như hàng hỏng hoặc khách khó tính.

Cơ Hội Việc Làm Trong Nghề Giao Hàng

Cơ hội việc làm cho shipper ở Việt Nam đang rộng mở nhờ thương mại điện tử tăng trưởng. Năm 2023, nhu cầu tuyển dụng lên đến hàng nghìn vị trí, với lương trung bình 5-15 triệu VND/tháng. Tại TopCV và Việc Làm Tốt, có hơn 8.000 tin tuyển dụng. Lương shipper Grab: 8-15 triệu full-time, 4 triệu part-time. GHN: 7-15 triệu, cộng thưởng.

Vị trí phổ biến: shipper xe máy, giao hàng nội thành, part-time. Thu nhập cao hơn ở đô thị, lên đến 30 triệu nếu siêng năng. Tương lai sáng sủa với AI hỗ trợ, nhưng cạnh tranh cao. Cơ hội thăng tiến: quản lý đội shipper hoặc chuyển sang logistics.

Kết luận, nghề giao hàng là lựa chọn linh hoạt với thu nhập hấp dẫn. Với sự chuẩn bị kỹ lưỡng, bạn có thể thành công trong lĩnh vực đầy tiềm năng này.