CHỌN HÌNH THỨC ĐÀO TẠO NÀO?

 CHỌN HÌNH THỨC ĐÀO TẠO NÀO?

Sau khi xem xét các hình thức đào tạo phổ biến (tập trung, tại chỗ, chia sẻ kinh nghiệm, luân chuyển công việc, tự học, v.v.), câu hỏi quan trọng nhất là: Nên chọn hình thức nào để đạt được mục tiêu đào tạo một cách hiệu quả nhất?

Không có hình thức nào là “tốt nhất” tuyệt đối. Quyết định phụ thuộc vào nhiều yếu tố cụ thể của doanh nghiệp và nhu cầu đào tạo. Tuy nhiên, hầu hết các chuyên gia đều đồng ý rằng ba yếu tố chính cần xem xét đầu tiên là:

1. Nhu cầu đào tạo (nội dung và mục tiêu cụ thể)
   • Một số kỹ năng đòi hỏi môi trường tập trung, an toàn để thực hành sâu và tương tác nhóm → ưu tiên đào tạo tập trung (ví dụ: kỹ năng lãnh đạo, đàm phán, xử lý xung đột, kỹ năng mềm phức tạp).
   • Một số kỹ năng chỉ hiệu quả khi học trong ngữ cảnh thực tế, áp dụng ngay lập tức → ưu tiên đào tạo tại chỗ, kèm cặp, mentoring hoặc shadowing (ví dụ: vận hành máy móc mới, quy trình bán hàng thực tế, kỹ thuật sản xuất).
   • Kỹ năng cần học liên tục, cá nhân hóa → phù hợp với tự học hoặc chia sẻ kinh nghiệm nội bộ.
2. Ngân sách dành cho đào tạo
   • Ngân sách dồi dào: Có thể đầu tư mạnh vào đào tạo tập trung (mời chuyên gia, thiết kế chương trình tùy chỉnh, tổ chức workshop ngoài, gửi nhân viên học khóa chất lượng cao).
   • Ngân sách hạn chế: Tập trung vào các hình thức nội bộ như đào tạo tại chỗ, kèm cặp, chia sẻ kinh nghiệm, luân chuyển công việc, tự học (sử dụng tài nguyên sẵn có, nhân viên lành nghề làm người hướng dẫn).
   • Lưu ý: Ngay cả khi ngân sách hạn chế, vẫn có thể đạt hiệu quả cao nếu tận dụng tốt nguồn lực nội bộ và kết hợp các hình thức.
3. Giảng viên / người hướng dẫn
   • Nếu cấp quản lý trực tiếp hoặc nhân viên lành nghề có khả năng và thời gian hướng dẫn → đào tạo tại chỗ, kèm cặp rất khả thi.
   • Nếu họ quá bận hoặc không giỏi truyền đạt → nên ưu tiên đào tạo tập trung (mời giảng viên bên ngoài) hoặc tự học (nền tảng trực tuyến).
   • Nếu sản phẩm/dịch vụ đặc thù, khó tìm giảng viên bên ngoài hiểu rõ → ưu tiên nguồn lực nội bộ (chia sẻ kinh nghiệm, mentoring, đào tạo tại chỗ).

Không nhất thiết chỉ chọn một hình thức – Phối hợp là cách hiệu quả nhất

Trong thực tế, hiếm khi chỉ sử dụng một hình thức duy nhất. Phối hợp (blended learning) thường mang lại kết quả tốt hơn vì tận dụng ưu điểm của từng phương pháp, rút ngắn thời gian chuyển giao kỹ năng và tăng khả năng áp dụng thực tế.

Ví dụ điển hình từ thực tế doanh nghiệp (Công ty An Bình – bán hàng)

• Trước đây: Đào tạo tập trung 5 ngày liên tục về sản phẩm, quy trình bán hàng, kỹ năng thương lượng, xử lý khách hàng khó tính. Kết quả: Kiến thức tốt trên lý thuyết, nhưng khi ra thực tế vẫn lúng túng 2–3 tháng, bỏ lỡ nhiều cơ hội.
• Sau điều chỉnh:
  • Đào tạo tập trung rút ngắn còn 3 ngày (nền tảng kiến thức, kỹ năng cơ bản, thực hành mô phỏng).
  • Sau đó: Kèm cặp tại chỗ – đại diện mới đi cùng người có kinh nghiệm gặp khách hàng thực tế, nhận phản hồi ngay lập tức.
  • Bổ sung: Buổi chia sẻ kinh nghiệm hàng tháng trong phòng bán hàng (nhân viên lâu năm chia sẻ case thực tế).
• Kết quả: Đại diện mới nhanh chóng tự tin, áp dụng kỹ năng hiệu quả, mang về đơn hàng giá trị cao chỉ sau thời gian ngắn.

Lý do phối hợp hiệu quả:

• Đào tạo tập trung cung cấp nền tảng vững chắc, môi trường an toàn thực hành.
• Đào tạo tại chỗ + kèm cặp giúp chuyển giao từ lý thuyết sang thực tiễn nhanh chóng.
• Chia sẻ kinh nghiệm củng cố liên tục, tạo văn hóa học hỏi nội bộ.

Hướng dẫn chọn và phối hợp hình thức đào tạo

Khi quyết định cho một nhu cầu đào tạo cụ thể, bạn có thể tự hỏi theo thứ tự sau:

1. Nội dung cần học là gì? (lý thuyết sâu hay kỹ năng thực hành? cần tương tác nhóm hay cá nhân hóa?)
2. Ngân sách hiện có bao nhiêu? Có thể đầu tư bên ngoài không?
3. Ai có thể làm người hướng dẫn/giảng viên? Họ có thời gian và kỹ năng không?
4. Có thể kết hợp các hình thức nào để đạt hiệu quả cao nhất?
5. Làm thế nào để hỗ trợ áp dụng sau đào tạo (theo dõi, phản hồi, củng cố)?

Ví dụ minh họa cho các nhu cầu phổ biến:

Nhu cầu đào tạo	Hình thức ưu tiên chính	Hình thức phối hợp bổ sung	Lý do chính
Kỹ năng bán hàng cho nhân viên mới	Đào tạo tập trung (nền tảng) + Kèm cặp tại chỗ	Chia sẻ kinh nghiệm hàng tháng	Cần lý thuyết + thực hành thực tế nhanh
Vận hành máy móc mới	Đào tạo tại chỗ (minh họa + kèm cặp)	Tự học tài liệu/video + shadowing	Phải học trong môi trường thực tế
Kỹ năng lãnh đạo cho quản lý	Đào tạo tập trung (workshop)	Mentoring + chia sẻ kinh nghiệm lãnh đạo	Cần thảo luận sâu + cố vấn dài hạn
Tiếng Anh giao tiếp cơ bản	Tự học (app, khóa online)	Buổi thực hành nhóm nội bộ	Linh hoạt thời gian + luyện tập thực tế
Quy trình nội bộ mới toàn công ty	Đào tạo tập trung (toàn bộ nhân viên)	Đào tạo tại chỗ + chia sẻ kinh nghiệm	Đồng bộ kiến thức + áp dụng thực tế

Kết luận

Việc chọn hình thức đào tạo không phải là “chọn cái tốt nhất” mà là chọn cái phù hợp nhất với nhu cầu, ngân sách, nguồn lực và mục tiêu cụ thể. Trong hầu hết trường hợp, phối hợp nhiều hình thức (blended approach) sẽ mang lại hiệu quả cao hơn, giúp nhân viên học nhanh hơn, áp dụng tốt hơn và cải thiện kết quả công việc sớm nhất.