Trở thành doanh nhân hay làm nhân viên, lựa chọn nào dễ hơn?

 Lựa chọn giữa trở thành doanh nhân hay làm nhân viên phụ thuộc vào nhiều yếu tố cá nhân như tính cách, kỹ năng, hoàn cảnh tài chính và mục tiêu cuộc sống. Tuy nhiên, nếu xét về khía cạnh "dễ hơn" – nghĩa là ít rủi ro hơn, ổn định hơn và đòi hỏi ít nỗ lực ban đầu hơn – thì làm nhân viên thường được coi là lựa chọn dễ dàng hơn, đặc biệt ở Việt Nam. Dưới đây là phân tích dựa trên các khía cạnh chính, với dữ liệu từ các nguồn thảo luận về chủ đề này.

Ưu nhược điểm so sánh

Dùng bảng để dễ hình dung sự khác biệt:

Tiêu chí	Làm nhân viên (làm thuê)	Trở thành doanh nhân (khởi nghiệp)
Độ khó ban đầu	Dễ hơn: Chỉ cần kỹ năng chuyên môn, CV tốt và phỏng vấn thành công. Ở Việt Nam, giới trẻ thường chọn làm thuê để học hỏi kinh nghiệm từ công ty lớn trước.	Khó hơn: Phải có ý tưởng kinh doanh, vốn liếng, kỹ năng đa dạng (bán hàng, quản lý, tài chính). Nhiều người thất bại vì thiếu chuẩn bị, tỷ lệ startup sống sót sau 5 năm chỉ khoảng 50% toàn cầu, và ở Việt Nam còn thấp hơn do môi trường cạnh tranh cao.
Rủi ro tài chính	Thấp: Lương ổn định hàng tháng, có bảo hiểm, nghỉ phép. Thu nhập trung bình nhân viên văn phòng ở TP.HCM khoảng 10-20 triệu VND/tháng, dễ dự đoán.	Cao: Có thể mất vốn, không lương cố định. Nhiều doanh nhân phải "cày bục mặt" ban đầu để kiếm đơn hàng, và thất bại có thể dẫn đến nợ nần.
Yêu cầu kỹ năng	Tập trung vào chuyên môn (ví dụ: lập trình, marketing). Dễ học qua đào tạo công ty.	Đa dạng: Phải làm mọi việc từ bán hàng, quản lý nhân sự đến tìm cơ hội. Doanh nhân không ngừng học hỏi, nhưng dễ "lụt nghề" nếu không cân bằng.
Tự do và áp lực	Ít tự do: Giờ giấc cố định, phụ thuộc sếp. Áp lực chủ yếu từ deadline.	Tự do cao: Quyết định mọi thứ, nhưng áp lực lớn (tìm khách hàng, xử lý vấn đề). Ở Việt Nam, nhiều doanh nhân trẻ chọn khởi nghiệp để "làm chủ cuộc đời", nhưng dễ nản nếu gặp trở ngại.
Tiềm năng thu nhập	Giới hạn: Tăng dần theo thâm niên, nhưng khó giàu đột phá.	Cao hơn: Có thể giàu nhanh nếu thành công, nhưng đa số khởi nghiệp ban đầu kiếm ít hơn nhân viên. Ở Việt Nam, tỷ lệ doanh nghiệp trên dân số thấp (khoảng 1/100), dẫn đến cơ hội nhưng cũng cạnh tranh khốc liệt.
Lời khuyên cho người trẻ	Dễ bắt đầu: Nhiều ý kiến khuyên làm thuê 3-5 năm để tích lũy kinh nghiệm, mạng lưới, rồi mới khởi nghiệp.	Khó nhưng đáng thử: Nếu có đam mê, bắt đầu nhỏ (khởi nghiệp một mình rủi ro cao, tốt hơn với nhóm). Tránh tư duy "nghèo là tốt" mà cần chuyên nghiệp, tập trung bán hàng. Tại sao làm nhân viên thường "dễ hơn" ở Việt Nam? Ổn định xã hội: Văn hóa Việt Nam ưu tiên sự an toàn, nhiều gia đình khuyến khích con cái học giỏi để "xin việc tốt" thay vì mạo hiểm khởi nghiệp. Tỷ lệ thất nghiệp thấp ở nhóm có bằng cấp, nhưng startup thất bại cao do thiếu vốn và hỗ trợ. Học hỏi dễ dàng: Làm nhân viên giúp bạn gặp gỡ người giỏi, học kỹ năng mà không chịu rủi ro cá nhân. Nhiều doanh nhân thành công ở Việt Nam (như founder Vingroup) bắt đầu từ làm thuê.